σείω

ΝΜΑ, και σείνω και σείω και μεσοπαθ. σειέμαι Ν, και ποιητ. τ. σίω Α
1. κινώ κάτι προς τα εδώ και προς τα εκεί κατ' επανάληψη, ανακινώ, ταλαντεύω, ταρακουνώ, δονώ (α. «καὶ σείσει τὸ κοντάριν του», Πρόδρ.
β. «Θρηικίην σιόντα χαίτην», Ανακρ.)
2. παθ. σείομαι και σειέμαι
υφίσταμαι δόνηση, υφίσταμαι σεισμό (α. «σείστηκε η γη ολόκληρη» β. «Δῆλος... πρῶτα καὶ ὕστατα σεισθεῑσα», Ηρόδ.)
νεοελλ.
μέσ. σειέμαι
κουνιέμαι όταν περπατώ ή χορεύω, είμαι κουνιστός και λυγιστός («σειέται και κουνιέται»)
αρχ.
1. ιατρ. επιφέρω διάσειση
2. (αττ. δίκ.) εκβιάζω κάποιον συκοφαντώντας τον για να πάρω χρήματα («ἑτέρους τῶν ὑπευθύνων ἔσειε καὶ ἐσυκοφάντει», Αριστοφ.)
3. απρόσ. σείει
γίνεται σεισμός
4. μέσ. κουνιέμαι, ταλαντεύομαι από μόνος μου
5. φρ. «κάρα σείω» — κουνώ το κεφάλι μου ως ένδειξη δυσαρέσκειας.
[ΕΤΥΜΟΛ. Το ρ. σείω ανάγεται στην ΙΕ ρίζα *tweis- «ταράζω, διεγείρω, ταρακουνώ» (στην Ελληνική το συμφωνικό σύμπλεγμα *tw- συριστικοποιήθηκε: *tw > *σσ- > σ-, πρβλ. ομηρ. ἐσσείοντο, ἐπισσείω) και συνδέεται με αρχ. ινδ. tveşati «ταρακουνώ», το οποίο στη μέση φωνή tviş έχει σημ. «διεγείρομαι, ανάβω, λάμπω» (βλ. λ. Σείριος). Το σύστημα τού ρ. σείω στηρίζεται στο θ. σει(σ)- (πρβλ. σειστός, σεῖσις, σεισμός, σεῖστρον, σείσων), εκτός από το αρχ. σύνθ. με φωνηεντισμό -ο- δορυ-σσόος (για τα σύνθ. σε -σόος βλ. λ. σεύομαι και σώζω) και τη μτχ. αορ. σιόντα, η ύπαρξη τής οποίας θεωρείται αμφίβολη. Η οικογένεια τού ρ. σείω με γενικότερη σημ. «κινώ κάτι κατ' επανάληψη, ταρακουνώ, ταλαντεύω» χρησιμοποιήθηκε ευρέως στο τεχνικό λεξιλόγιο προς δήλωση τών δονήσεων τής γης (πρβλ. λ. σεισμός).
ΠΑΡ. σείση(-ις), σείσμα, σεισμός, σειστής, σειστός, σείστρο(ν)
αρχ.
σείσων
νεοελλ.
σείσιμο.
ΣΥΝΘ.
συνθετικό) σεισάχθεια, σεισοπυγίδα(-ίς)
αρχ.
σεισίχθων, σεισοκέφαλος, σεισόλοφος. (Β' συνθετικό) ανασείω, αποσείω, διασείω, εκσείω, επισείω, κατασείω, υποσείω
αρχ.
ενσείω, προσείω].

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • σείω — σείω, έσεισα βλ. πίν. 40 και πρβλ. σειώ …   Τα ρήματα της νέας ελληνικής

  • σειώ — σειώ, έσεισα βλ. πίν. 202 …   Τα ρήματα της νέας ελληνικής

  • σείω — θεῖος 1 of masc/neut nom/voc/acc dual (doric) θεῖος 1 of masc/neut gen sg (doric aeolic) σείω shake aor subj act 1st sg (epic) σείω shake fut ind act 1st sg (epic) σείω shake pres subj act 1st sg σείω shake pres ind act 1st sg σείω shake aor ind… …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • σειώ — Ν βλ. σείω …   Dictionary of Greek

  • σείω — έσεισα, σείστηκα, κουνώ, δονώ: Σείω την ουρά. – Σείστηκε η γη …   Νέο ερμηνευτικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας (Новый толковании словарь современного греческого)

  • σείω — [сио] р. качать, раскачивать, приводить в движение, колебать, трясти, сотрясать …   Λεξικό Ελληνικά-ρωσική νέα (Греческо-русский новый словарь)

  • σείει — σείω shake aor subj act 3rd sg (epic) σείω shake fut ind mid 2nd sg (epic) σείω shake fut ind act 3rd sg (epic) σείω shake pres ind mp 2nd sg σείω shake pres ind act 3rd sg …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • σείουσι — σείω shake aor subj act 3rd pl (epic) σείω shake fut part act masc/neut dat pl (attic epic doric ionic) σείω shake fut ind act 3rd pl (attic epic doric ionic) σείω shake pres part act masc/neut dat pl (attic epic doric ionic) σείω shake pres ind… …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • σείουσιν — σείω shake aor subj act 3rd pl (epic) σείω shake fut part act masc/neut dat pl (attic epic doric ionic) σείω shake fut ind act 3rd pl (attic epic doric ionic) σείω shake pres part act masc/neut dat pl (attic epic doric ionic) σείω shake pres ind… …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • σειομένων — σείω shake fut part mid fem gen pl (epic) σείω shake fut part mid masc/neut gen pl (epic) σείω shake pres part mp fem gen pl σείω shake pres part mp masc/neut gen pl …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.